Warbixin: Mashruuca cusub ee xoojinta adkeysiga cimilada oo laga fulinayo 17 magaalo oo Soomaaliya ah
08 July 2026 (Puntlandes.com) Hay´adda UNDP iyo Sanduuqa GEF ayaa bilaabay mashruuc cusub oo lagu maalgelinayo 12 milyan oo doolar, kaas oo lagu xoojinayo adkeysiga magaalooyinka Soomaaliya ee isbeddelka cimilada iyo u gudbista dhaqaale cagaaran. Mashruucan ayaa laga hirgelin doonaa 17 magaalo oo ku kala yaal dhammaan dowlad Goboleedyada Somaliland, Puntland, Galmudug, Hishabeelle, Koonfur Galbeed, Jubaland iyo gobolka Banaadir.
Ujeeddooyinka Mashruuca ayaa ah:
- Kordhinta adkeysiga magaalooyinka ee fatahaadaha, kuleylka, abaaraha iyo roobabka aan joogtada ahayn.
- Horumarinta qorsheynta magaalooyinka si loo helo nidaamyo casri ah oo u adkeysan kara cimilada.
- Dhiirrigelinta xalalka dabiiciga ah (Nature-based Solutions) sida:
- Maareynta biyaha roobka
- Fikradda “sponge city” oo ah in magaalooyinka loo sameeyo dhul cagaaran oo nuuga biyaha si loo yareeyo fatahaadaha
- Taageeridda ganacsiyada yaryar iyo kuwa dhexe (MSMEs) gaar ahaan kuwa ay hoggaamiyaan haweenka iyo dhallinyarada, iyada oo la siinayo tababar, farsamo iyo maalgelin.
Muddada Mashruuca iyo Saameyntiisa:
- Mashruucu wuxuu soconayaa 2026–2030.
- Waxaa si toos ah uga faa’iideysan doona in ka badan 850,000 qof, oo ay ku jiraan haween, dhallinyaro iyo barakacayaal.
- Waxaa la fulin doonaa 34 mashaariic kaabayaasha ah sida:
- Nidaamyada biyo‑mareenka
- Difaacyada fatahaadaha
- Jidad cagaaran iyo dhul-beereed dib loo soo celiyo
- Waxaa dib loo soo noolayn doonaa 5,000 hektar oo dhul deegaan ah.
Magaalooyinka laga fulinayo Mashruuca:
Magaalooyinka mashruucu laga fulinayo ayaa waxay kala yihiin: Muqdisho, Garowe, Galkacyo, Bosaso, (Puntland), Hargeisa, Burco, Berbera, Borama, (Somaliland), Dhusamareb, Hobyo, South Galkacyo, (Galmudug), Beledweyne, Jowhar, (Hirshabeelle), Baidoa, Hudur, (Koonfur Galbeed), Kismayo, Garbaharey, (JUbaland).
Sababta Mashruucu Muhiim u Yahay:
- Soomaaliya waa mid ka mid ah dalalka ugu nugul isbeddelka cimilada.
- 75% GDP‑ga dalka wuxuu khatar ugu jiraa saameynta cimilada.
- 70% dhaqaalaha dalka wuxuu ka yimaadaa magaalooyinka.
- Qiyaastii nus dadka Soomaaliyeed waxay ku nool yihiin magaalooyin, badankoodna waxay ku jiraan deegaano aan lahayn kaabayaal ku filan.
Hoggaaminta iyo Maamulka Mashruuca:
- UNDP waxay bixisaa kormeer maaliyadeed iyo taageero farsamo.
- GEF waxay bixisaa maalgelinta mashruuca.
Mashruucan cusub wuxuu ka mid yahay dadaallada ugu ballaaran ee lagu xoojinayo adkeysiga magaalooyinka Soomaaliya. Haddii si guul leh loo fuliyo, wuxuu wax ka beddeli doonaa nolosha boqolaal kun oo qof, wuxuuna dhisi doonaa magaalooyin cagaaran, adkaysi leh, oo u diyaarsan mustaqbalka cimilada isbeddelaysa.
About The Author
